Jaskra jest chorobą należącą do grupy neuropatii wzrokowych, w której dochodzi do postępującej degeneracji komórek zwojowych siatkówki, prowadzących do nieodwracalnego zwyrodnienia nerwu wzrokowego. W przebiegu choroby obserwowane są zmiany w wyglądzie tarczy nerwu wzrokowego, które związane są ze stopniową utratą ostrości widzenia, co może prowadzić nawet do całkowitej ślepoty [1]. Jaskra może pozostać bezobjawowa przez długi okres trwania choroby, często pierwsze obawy widoczne są dopiero przy zaawansowanym jej stadium, co znacznie pogarsza rokowania pacjenta. Badania pokazują, że jedynie 10-50% osób dotkniętych chorobą jest jej świadomych [2]. Jaskra dotyka około 7 milionów ludzi na całym świecie i jest pierwszą przyczyną ślepoty w Europie. W związku z tym, odpowiednie metody diagnostyczne są niezbędne w celu jej wczesnego wykrycia i zapobieganiu postępowi choroby [3].

Celem leczenia jaskry jest ustabilizowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego, będącego czynnikiem wpływającym na destrukcję nerwu wzrokowego oraz zapobieganie postępowi choroby poprzez wdrażanie odpowiednich procedur medycznych [4]. W przebiegu jaskry obserwuje się podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, które wpływa na niedokrwienie tarczy nerwu wzrokowego, prowadzące do jego atrofii, a to z kolei powoduje ubytki w polu widzenia. W związku z tym szczególnie istotne jest, aby te parametry były na bieżąco kontrolowane [5].

Pomimo występowania wielu typowych cech, rozpoznanie jaskry nie zawsze jest proste, problem mogą stanowić choroby takie jak: wczesna, przedperymetryczna neuropatia jaskrowa lub jaskra niskiego ciśnienia. Dodatkowo ocenę mogą utrudniać tarcze w oczach krótkowzrocznych i przypadki tarcz atypowych, jak również zmiany w polu widzenia, występujące np. we wrodzonych druzach tarczy [6]. W celu prawidłowej diagnostyki jaskry, warto zastosować kompleksowe badania, ponieważ może to pozwolić na wczesne wykrycie choroby i ochronić pacjenta przed jej poważnymi powikłaniami.

Złotym standardem diagnostyki jest tzw. pakiet jaskrowy. Zawiera on następujące badania:

• pomiar ciśnienia w oku (tzw. IOP – intraocular pressure, ciśnienie wewnątrzgałkowe)
• ocena grubości rogówki (tzw. pachymetria)
• badanie OCT nerwu wzrokowego (bardziej nowoczesny odpowiednik GDx lub HRT), przy użyciu sprzętu REVO-FC
• badanie pola widzenia

Tylko wykonanie kompletu takich badań pozwala na najwyższą dokładność i całkowitą pewność prawidłowej oceny. Co więcej, ponieważ urządzenie OCT i pola widzenia pracują na jednej platformie, możliwe jest zintegrowanie wyników celem lepszej oceny diagnostycznej. Koszt pakietu wynosi 200 zł, czas badania wynosi 30-40 minut. Nie ma potrzeby podawania kropli rozszerzających źrenicę.

Bibliografia: 1. Weinreb RN, Khaw PT. Primary open-angle glaucoma. Lancet. 2004;363(9422):1711–1720; 2. Weinreb RN, Aung T, Medeiros FA. The Aathophysiology and Treatment of Glaucoma. JAMA. 2014 May 14; 311(18):1901-1911; 3. Bluwol E. Glaucoma treatment. La Reue du praticien. 2016 May;66(5):508-513; 4. Wójcik-Gryciuk A, Skup M, Waleszczyk WJ. Glaucoma – State of the Art andPerspectives of treatment. Restorative neuology and neuroscience. 2015,34(1):107-23; 5. Szaflik J, Izdebska J, Tesla P. Jaskra. Przew Lek. 2000, 2, 10, 88-96; 6. Mulak M. Extened Glaucoma Diagnostics. Ophthatherapy. Vol. 6/Nr 2(22)/2019: 71-77